Kiesers het hul sê gesê, nou wag die land op die uitslae

Suid-Afrikaners het Woensdag in hul miljoene na die stembus gestroom, en nou sit die land op hete kole. Van vroegoggend af het die rye voor stemlokale gekronkel, van Khayelitsha tot Hillbrow. Teen die tyd dat die deure om 21:00 gesluit het, het sowat 14,5 miljoen kiesers hul kruisies getrek.

Die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) hoop om die finale uitslae teen die naweek bekend te maak. Intussen druppel die eerste syfers stadig in, en elke nuwe telling word op sosiale media uitgepluis asof dit ‘n rugbytoets is. In menige huishouding het die uitslaebord Woensdagaand die plek van die sepie ingeneem.

Die verkiesing draai om sake wat mense elke dag raak: water, krag, paaie en straatligte. In Kimberley was die atmosfeer by stemlokale rustig en sonder lang rye, terwyl inwoners duidelik gesê het wat hulle van hul raadslede verwag. Uiteindelik is dit jou munisipaliteit wat besluit of daardie slaggat in jou straat toegegooi word.

Spesiale stemme en ‘n paar hoofbrekens

RSG het vooraf ‘n rekordgetal spesiale stemme verwag, en op 2 en 3 November het meer as 1,4 miljoen mense vroeg gestem. Die dag was egter nie sonder haakplekke nie. Ongebruikte stembriewe is by ‘n stemlokaal in Hillcrest, KwaZulu-Natal, gesteel, maar die OVK verseker kiesers dat dit nie bedrieglik gebruik kan word nie.

Koalisies lê voor die deur

Volgens Reuters sal geen party na verwagting in enige van die groot metro’s ‘n volstrekte meerderheid behaal nie. Dit beteken nog ‘n rondte koalisiegesprekke, met Johannesburg as die grootste prys. Of sulke vennootskappe dié keer beter dienslewering gaan oplewer, is die vraag wat op almal se lippe is.

Wat gebeur nou?

Die OVK sê die finale uitslae en raadsetels behoort binne sewe dae bekend te wees, waarna nuwe rade saamgestel word. Wie die jongste politieke nuus in Suid-Afrika volg, weet dis eers die begin. Ek gaan die naweek met ‘n sterk koppie moerkoffie voor die uitslaebord deurbring, want hierdie keer voel elke kruisie net ‘n bietjie swaarder.