Skoolfooie styg weer en ouers sit met die gebakte pere

Dis November, en saam met die Kersversierings in die winkels begin nog iets in ouers se posbusse land: die skoolfooie vir volgende jaar. Vir baie gesinne is dit die oomblik waar die feestelike gees vinnig plek maak vir ‘n sakrekenaar en ‘n diep sug.

Die syfers lieg nie. Volgens die jongste data het skoolfooie vanjaar met 5,4% gestyg, byna dubbel die hoofinflasiekoers. Privaat hoërskole het die swaarste getrek, met ‘n styging van 7,5%. Vir ‘n gesin met twee of drie kinders in die skool tel dié persentasies gou op.

Dit is ook nie ‘n eenmalige ding nie. Vir 2026 het NAISA, wat onafhanklike skoleverenigings verteenwoordig, bevestig dat sowat 1 600 skole hul fooie met tussen 5% en 8% sou verhoog. Sommige openbare skole het selfs voorstelle van tot 10% ingedien.

Nuwe BTW-reëls gooi olie op die vuur

Privaatskole het boonop hul eie hoofpyn. Vanaf 1 Januarie 2027 kan BTW-geregistreerde privaatskole nie meer BTW terugeis nie en moet hulle begin terugbetaal wat hulle voorheen geëis het. Baie skole is nog besig om die impak uit te werk, maar ouers gaan dit heel moontlik in hul sakke voel.

Goeie onderwys raak ‘n luukse

Die onderwysaktivis Hendrick Makaneta waarsku dat stygende fooie gehalte-onderwys buite bereik van baie gesinne plaas en die gaping tussen ryk en arm kan vergroot. Aan die ander kant moet skole ook salarisse betaal, geboue onderhou en die ligte aanhou, en dié rekeninge word ook nie goedkoper nie.

Begin nou al beplan

Moenie tot Januarie wag nie. Vra die skool nou vir die 2027-fooistruktuur, kyk of daar afslag vir vooruitbetaling of broers en susters is, en vind uit watter ekstras soos uitstappies en skooldrag bykom. Dalk is dit ook tyd vir ‘n paar slim maniere om geld te spaar.

Ek tel my seëninge dat my eie skooldae lankal verby is, maar ek het groot respek vir ouers wat elke jaar weer hierdie berg uitklim. Hopelik land die fooibrief hierdie keer bietjie sagter, en bly daar darem nog genoeg oor vir ‘n lekker Desembervakansie by die see.